Metoda projektu nie jest „samodzielnym wynalazkiem” Kilpatricka. Jej źródła tkwią w pedagogice progresywistycznej oraz filozofii pragmatyzmu, której głównym przedstawicielem był John Dewey. Dewey uważał, że dzieci uczą się najskuteczniej poprzez własne doświadczenia i aktywne działanie, a nie przez bierne słuchanie nauczyciela. Nazywał to zasadą„learning by doing” („uczenie się przez działanie”).
Jak wyglądała droga rozwoju metody projektu?
1. Pragmatyzm Johna Deweya
- wiedza ma wartość wtedy, gdy można ją wykorzystać w praktyce;
- dziecko uczy się poprzez rozwiązywanie rzeczywistych problemów;
- szkoła powinna przygotowywać do życia społecznego i demokracji;
- nauczyciel organizuje warunki do uczenia się, a nie tylko przekazuje wiedzę.
2. Pedagogika progresywna (Nowe Wychowanie)
- koniec XIX i początek XX wieku;
- odejście od szkoły opartej na pamięciowym opanowywaniu treści;
- zwrócenie uwagi na potrzeby, zainteresowania i aktywność dziecka;
- uczeń staje się podmiotem procesu edukacyjnego.
3. William Heard Kilpatrick
- uczeń i współpracownik Deweya;
- w 1918 r. opublikował pracę The Project Method;
- rozwinął idee Deweya w konkretną metodę dydaktyczną opartą na realizacji projektów.
Z jakiej koncepcji wywodzi się współczesna metoda projektu w przedszkolu?
W polskich przedszkolach najczęściej wykorzystuje się metodę projektu w ujęciu Lilian Katz i Sylvii Chard, które oparły swoje rozwiązania na założeniach Deweya i Kilpatricka. Stąd charakterystyczny dla przedszkola podział na trzy etapy:
- Wybór tematu i tworzenie siatki pytań.
- Badanie i eksplorowanie tematu.
- Prezentacja efektów i podsumowanie.
Najważniejsze założenia metody projektu
- dziecko jest aktywnym badaczem,
- temat wynika z zainteresowań dzieci,
- wiedza jest zdobywana poprzez doświadczenie,
- nauczyciel pełni rolę przewodnika,
- nauka ma charakter interdyscyplinarny,
- ważniejszy od odtworzenia wiedzy jest proces dochodzenia do niej.