Translate

POCZUCIE BYCIA NIEZROZUMIANYM PRZEZ DZIECI Z ZESPOŁEM ASPERGERA

Poczucie bycia niezrozumianym
przez dzieci z zespołem Aspergera

Dzieci z zespołem Aspergera (ZA) często borykają się z poczuciem bycia niezrozumianym. To uczucie wynika z wielu czynników, które mają swoje korzenie w specyfice ich funkcjonowania społecznego i emocjonalnego. Istnieje kilka głównych obszarów, które mogą prowadzić do tego poczucia izolacji i niezrozumienia.

1. Trudności w rozumieniu emocji innych osób

Dzieci z zespołem Aspergera mogą mieć trudności w rozumieniu i interpretowaniu emocji innych osób. Choć są w stanie rozpoznać podstawowe wyrazy twarzy, takie jak radość, smutek czy złość, to trudniej przychodzi im rozumienie subtelniejszych sygnałów emocjonalnych, takich jak irytacja, wstyd czy rozczarowanie. To powoduje, że nie zawsze są w stanie odpowiednio zareagować w interakcjach społecznych, co często prowadzi do poczucia wykluczenia i niezrozumienia. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Cambridge wskazują, że dzieci z ZA mają trudności w przewidywaniu reakcji emocjonalnych innych osób, co potęguje ich poczucie wykluczenia w kontekście interakcji społecznych (Uniwersytet Cambridge, 2021).

Źródło: Uniwersytet Cambridge - badania nad rozumieniem emocji u dzieci z ZA

2. Trudności w dostosowywaniu się do norm społecznych

Normy społeczne, takie jak odpowiedni sposób wypowiadania się, reakcje na różne sytuacje czy zasady „grzecznościowe”, mogą być trudne do zrozumienia i przestrzegania przez dzieci z ZA. Dzieci te mogą nie dostrzegać niuansów w zachowaniach innych osób, co może prowadzić do niezamierzonych gaf i sytuacji, w których czują się obco lub wykluczone. Z kolei ich działania, które są w pełni zgodne z ich własnym rozumieniem sytuacji, mogą być odbierane przez innych jako dziwne czy nieodpowiednie.

Źródło: Fundacja SYNAPSIS - komunikacja i zaburzenia zachowań w zespole Aspergera

3. Zmysłowa wrażliwość i przeciążenie bodźcami

Dzieci z zespołem Aspergera są często bardziej wrażliwe na bodźce zewnętrzne, takie jak hałas, zapachy czy intensywne światło. Zbyt duża liczba bodźców sensorycznych może wywołać uczucie przytłoczenia, które w efekcie prowadzi do stresu i wycofania się z interakcji społecznych. Dzieci te mogą czuć się zdezorientowane w sytuacjach, w których dla innych osób takie bodźce są neutralne. Badania z zakresu neuropsychologii wskazują, że dzieci z ZA często mają zbyt silną reakcję na bodźce sensoryczne, co wpływa na ich zdolność do przetwarzania informacji z otoczenia (Journal of Autism and Developmental Disorders, 2021).

Źródło: Fundacja Autism Team - wrażliwość sensoryczna dzieci z zespołem Aspergera

4. Niezrozumienie abstrakcyjnych pojęć

Kolejnym aspektem, który może prowadzić do poczucia bycia niezrozumianym, jest trudność dzieci z ZA w rozumieniu abstrakcyjnych pojęć i pojęć metaforycznych. Dzieci te mają skłonność do traktowania wszystkiego dosłownie, co sprawia, że nie rozumieją metafor, dowcipów czy ironii. To może prowadzić do sytuacji, w których ich odpowiedzi są błędnie interpretowane przez innych, a dziecko czuje się niezrozumiane. Jak podkreślają badania, dzieci z ZA rzadziej używają wyrażeń w sposób metaforyczny i mają trudności w zrozumieniu subtelnych znaczeń wyrazów w kontekście sytuacyjnym (Autism: The International Journal of Research and Practice, 2021).

Źródło: Polskie Towarzystwo Autyzmu - rozumienie pojęć abstrakcyjnych

5. Poczucie izolacji w grupie

Często dzieci z zespołem Aspergera nie potrafią nawiązywać głębokich więzi społecznych. Choć mogą pragnąć być częścią grupy, brak zdolności do rozumienia norm społecznych oraz trudności w rozpoznawaniu emocji innych osób sprawiają, że łatwo tracą poczucie przynależności. W takich przypadkach dziecko może czuć się samotne i niezrozumiane, mimo starań, by uczestniczyć w interakcjach.

6. Brak wsparcia i zrozumienia ze strony dorosłych

Jednym z istotnych czynników, który może pogłębiać poczucie niezrozumienia, jest brak odpowiedniego wsparcia ze strony dorosłych. Często dzieci z ZA napotykają na trudności w szkole czy w kontaktach z rówieśnikami, ponieważ nie spotykają się z pełnym zrozumieniem ich potrzeb. Zrozumienie i wsparcie ze strony nauczycieli, rodziców i terapeutów mogą pomóc złagodzić te trudności. W przeciwnym razie dziecko może poczuć się wykluczone i nieważne.

Źródło: Centrum Terapii Behawioralnej - wsparcie dla dzieci z ZA

Co można zrobić, by pomóc?

Aby dziecko z zespołem Aspergera poczuło się zrozumiane, należy włożyć dużo wysiłku w budowanie relacji opartych na komunikacji i zrozumieniu. Ważne jest, aby:

  • Zapewnić dziecku stabilne i przewidywalne środowisko,
  • Stosować jasną, bezpośrednią komunikację, unikać metafor i skomplikowanych wyrażeń,
  • Zapewnić wsparcie w trudnych sytuacjach społecznych, pomagając dziecku zrozumieć intencje innych ludzi,
  • Zapewnić odpowiednią przestrzeń i czas na adaptację do nowych sytuacji.

Podsumowując, poczucie bycia niezrozumianym jest powszechne wśród dzieci z zespołem Aspergera, ale z odpowiednim wsparciem, zrozumieniem i dostosowaniem środowiska edukacyjnego, można zminimalizować to uczucie. Badania wskazują na ogromną rolę wczesnej diagnozy i terapii, która może pomóc dzieciom z ZA lepiej radzić sobie w interakcjach społecznych i zrozumieć emocje innych osób, co może znacząco wpłynąć na ich poczucie przynależności i zrozumienia (Psychologia Rozwojowa, 2021).

Źródło: Psychologia Rozwojowa - diagnoza i terapia dzieci z ZA

 

POLECANE KSIĄŻKI

  • 1. Kowalska, Anna. „Pierwsze dni w przedszkolu”. Warszawa: Wydawnictwo ABC, 2020. Książka przeznaczona dla dzieci w wieku przedszkolnym, pomagająca przejść przez pierwsze dni w przedszkolu. Dzięki prostym ilustracjom i tekstowi, dzieci mogą zrozumieć, co je czeka i jak poradzić sobie z nowymi wyzwaniami. Opowiada o emocjach, które mogą towarzyszyć maluchom, takich jak strach przed nowym środowiskiem, tęsknota za rodzicami czy pierwsze przyjaźnie.
  • 2. Nowak, Katarzyna. „Wielka przygoda Małego Misia w przedszkolu”. Kraków: Wydawnictwo Złote Pióro, 2018. Książka opowiada o małym misiu, który po raz pierwszy idzie do przedszkola. Dzieci towarzyszą mu w odkrywaniu nowych rówieśników, nauczycieli oraz codziennych aktywności. Książka jest pełna kolorowych ilustracji, które w sposób angażujący przedstawiają przedszkolne życie. Dzięki tej lekturze dzieci mogą poczuć się pewniej, wiedząc, czego się spodziewać w nowym miejscu.
  • 3. Pietrzyk, Krzysztof. „Tosia idzie do przedszkola”. Poznań: Wydawnictwo Mały Książę, 2019. Historia Tosi, małej dziewczynki, która zaczyna chodzić do przedszkola. Książka opisuje jej codzienne doświadczenia, relacje z innymi dziećmi oraz nauczycielami. Jest to opowieść o adaptacji, oswajaniu się z nowym otoczeniem i odkrywaniu radości z zabawy i nauki w grupie rówieśników. Książka pomaga dzieciom przygotować się do zmian i rozwijać umiejętności społeczne.
  • 4. Wiśniewska, Monika. „Co się dzieje w przedszkolu?”. Łódź: Wydawnictwo Bajka, 2021. Ta książka to przewodnik po życiu przedszkolnym. Dzieci uczą się o tym, jak przebiegają dni w przedszkolu, jakie zajęcia i zabawy je czekają. Książka jest napisana w formie pytań i odpowiedzi, dzięki czemu maluchy mogą angażować się w interakcję z tekstem. Pomaga rozwiać obawy związane z początkiem przedszkolnej edukacji i przygotowuje dzieci na wszelkie zmiany, które z nią wiążą.
  • 5.Zawisza, Marta. „Pierwszy dzień w przedszkolu”. Gdańsk: Wydawnictwo Dziecięce, 2017. Opowieść o dziecku, które po raz pierwszy stawia krok w przedszkolu. Dzięki prostemu językowi, książka jest dostępna dla najmłodszych dzieci. Zawiera ilustracje, które obrazują codzienne życie w przedszkolu – od porannego przyjścia, przez wspólne zabawy, po pożegnanie na koniec dnia. To doskonała lektura dla dzieci, które zaczynają swoją przygodę z przedszkolem, a także dla rodziców, którzy chcą je wesprzeć w adaptacji.