Wielu nauczycieli zastanawia się, czy metoda projektu jest odpowiednia dla najmłodszych przedszkolaków. Praktyka pokazuje, że tak, jednak wymaga dostosowania do możliwości rozwojowych dzieci. Trzylatki nie tworzą jeszcze rozbudowanych map myśli, nie zapisują pytań i często nie potrafią długo koncentrować się na rozmowie. Potrzebują wsparcia w postaci obrazów, fotografii, konkretnych przedmiotów i własnych doświadczeń.
Dlatego w pracy z najmłodszymi doskonale sprawdza się mapa pytań obrazkowych.
Czym jest mapa pytań obrazkowych?
Mapa pytań obrazkowych to duży arkusz papieru lub tablica, na której umieszczamy ilustrację przedstawiającą temat projektu. Wokół głównego obrazka znajdują się zdjęcia, symbole oraz ilustracje związane z zagadnieniami, które dzieci chcą poznawać.
Przykładowo podczas projektu „Zupa pomidorowa” na środku umieszczamy duże zdjęcie miski zupy. Wokół pojawiają się ilustracje przedstawiające pomidora, marchewkę, kucharza, garnek, sklep, ogród, makaron czy łyżkę.
Każdy obrazek staje się punktem wyjścia do rozmowy i zadawania pytań.
Jak wygląda tworzenie mapy?
Krok 1. Wprowadzenie tematu
Projekt rozpoczyna się od doświadczenia bliskiego dziecku. Na dywanie pojawiają się produkty potrzebne do przygotowania zupy pomidorowej. Dzieci mogą je oglądać, dotykać, wąchać i nazywać.
Nauczyciel zachęca do rozmowy:
- Co widzicie?
- Jak nazywa się to warzywo?
- Co można z niego ugotować?
- Kto jadł taką zupę?
Już na tym etapie pojawiają się pierwsze pytania dzieci.
Krok 2. Tworzenie mapy pytań
Na środku dużego arkusza przyklejamy zdjęcie zupy pomidorowej.
Wokół umieszczamy ilustracje związane z tematem:
- pomidor,
- warzywa,
- kucharz,
- garnek,
- ogródek,
- sklep,
- makaron.
Dzieci wskazują obrazki, które je zaciekawiły. Nauczyciel pomaga zamieniać ich wypowiedzi na pytania.
Przykłady:
Przy zdjęciu pomidora:
- Skąd bierze się pomidor?
Przy warzywach:
- Jakie warzywa są potrzebne do zupy?
Przy kucharzu:
- Kto gotuje zupę?
Przy garnku:
- Co dzieje się podczas gotowania?
Przy sklepie:
- Gdzie kupujemy składniki?
Nie oczekujemy od trzylatków pełnych zdań. Wystarczy wskazywanie, pojedyncze słowa lub krótkie wypowiedzi.
Poszukiwanie odpowiedzi
Przez kolejne dni dzieci zdobywają wiedzę poprzez bezpośrednie działanie.
Mogą:
- odwiedzić przedszkolną kuchnię,
- spotkać się z kucharką,
- oglądać warzywa,
- sadzić pomidory,
- uczestniczyć w zabawach tematycznych,
- przygotować prostą potrawę,
- obserwować proces gotowania.
Po każdym działaniu dzieci wracają do mapy.
Uzupełnianie mapy
Mapa rozwija się wraz z projektem.
Dzieci przyklejają:
- zdjęcia z działań,
- własne rysunki,
- ilustracje z gazet,
- fotografie wykonane podczas wycieczek,
- próbki materiałów.
Przy pytaniu „Skąd bierze się pomidor?” może pojawić się zdjęcie sadzonki. Przy pytaniu „Kto gotuje zupę?” fotografia przedszkolnej kucharki. Dzięki temu mapa staje się kroniką całego projektu.
Podsumowanie projektu
Na zakończenie nauczyciel wspólnie z dziećmi ogląda gotową mapę.
Przypomina:
- jakie pytania zadawaliśmy,
- jakie działania podjęliśmy,
- czego udało nam się dowiedzieć.
Dla trzylatków najważniejsze nie jest szczegółowe omawianie zdobytej wiedzy, ale przypomnienie własnych doświadczeń oraz przeżycie sukcesu związanego z odkrywaniem świata.
Dlaczego warto stosować mapę obrazkową?
Mapa pytań obrazkowych odpowiada naturalnemu sposobowi uczenia się małych dzieci. Trzylatki myślą przede wszystkim obrazami i działaniem. Dzięki ilustracjom łatwiej rozumieją temat oraz aktywnie uczestniczą w projekcie.
Mapa:
- porządkuje doświadczenia dzieci,
- rozwija ciekawość poznawczą,
- zachęca do zadawania pytań,
- wspiera rozwój mowy,
- daje poczucie sprawstwa,
- dokumentuje przebieg projektu,
- umożliwia udział wszystkim dzieciom, również tym mniej komunikatywnym.
W grupie trzylatków metoda projektu nie polega na tworzeniu rozbudowanej dokumentacji czy prowadzeniu długich dyskusji. Jej istotą jest wspólne odkrywanie świata poprzez działanie, obserwację, doświadczanie i rozmowę. Mapa pytań obrazkowych staje się w tym procesie prostym i bardzo skutecznym narzędziem wspierającym rozwój najmłodszych dzieci.
.png)
